Głównym celem Działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów wiejskich* i małych miast do 20 tys. mieszkańców. Dodatkowo określone są następujące cele szczegółowe Działania:
- wzrost mobilności zawodowej mieszkańców wsi i małych miast,
- tworzenie warunków do dywersyfikacji działalności gospodarczej.
W ramach działania przewidziane do realizacji są projekty, które mają wpływ na zwiększenie atrakcyjności gospodarczej i inwestycyjnej obszaru objętego projektem oraz tworzą warunki dla wzrostu zatrudnienia.
W ramach Działania do realizacji przewiduje się projekty inwestycyjne zlokalizowane na obszarach wiejskich i miast do 20 tys. mieszkańców, wynikające z planów/programów rozwoju lokalnego przygotowanych w formule partnerstwa na poziomie gminnym, międzygminnym (np. przez związki gmin) lub powiatowym. Plany te powinny zawierać co najmniej: opis aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej na obszarze objętym planem, opis planowanych zadań inwestycyjnych na lata 2004-2006, plan finansowy na lata 2004-2006.
W ramach działania możliwa jest realizacja projektów z następujących dziedzin:
- odprowadzania i oczyszczania ścieków,
- zaopatrzenia w wodę i poboru wody,
- odnawialnych źródeł energii,
- poprawy jakości powietrza,
- gospodarki odpadami,
- przeciwdziałania powodziom,
- budowy lub modernizacji dróg gminnych i powiatowych o znaczeniu lokalnym,
- kompleksowego uzbrojenia terenu pod inwestycje,
- budowy lub modernizacji lokalnej bazy kulturalnej i turystycznej.
Projekty z zakresu kultury przewidziane w Działaniu nie będą związane z działalnością gospodarczą, za wyjątkiem działalności statutowej nie nastawionej na zysk realizowanej przez działające w imieniu samorządu terytorialnego jednostki organizacyjne, instytucje kultury z sektora finansów publicznych dla których organem założycielskim są jednostki administracji rządowej lub samorządowej, a także organizacje pozarządowe, w tym stowarzyszenia, fundacje, kościoły i związki wyznaniowe.
Projekty środowiskowe realizowane w ramach Działania 3.1. ZPORR realizowane będą na obszarach spełniających kryterium demograficzne, wynikały będą z planów rozwoju lokalnego, a ich wartość całkowita nie może przekraczać 1 mln euro.
Komplementarność z innymi działaniami i programami:
Działanie 3.1. „Obszary wiejskie” jest komplementarne do Działań dotyczących rozwoju transportu, ochrony środowiska oraz turystyki i kultury z Priorytetu 1 ZPORR „Rozbudowa i modernizacja infrastruktury służącej wzmacnianiu konkurencyjności regionów”:
- Działania 1.1. „Modernizacja i rozbudowa regionalnego układu transportowego”,
- Działaniu 1.2. „Infrastruktura ochrony środowiska”,
- Działaniu 1.4 „Rozwój turystyki i kultury”
Działaniem komplementarnym do działania 3.1. „Obszary wiejskie” jest również Działanie 2.3. ZPORR skierowane na reorientację zawodową osób odchodzących z rolnictwa.
Działanie 3.1. komplementarne jest również z działaniami 3.2. i 3.3. z Priorytetu 3 „Rozwój lokalny” ZPORR. Działanie3.2. realizowane będzie na obszarach spełniających geograficzne kryterium określone w Programie. Działanie 3.3. realizowane będzie na rewitalizowanych obszarach miejskich, poprzemysłowych i powojskowych.
Niewielkie inwestycje z zakresu ochrony środowiska, realizowane przez prywatnych beneficjentów końcowych przewidziane będą również w ramach SPO „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich” (Działanie „Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi”). W ramach tego Programu Operacyjnego przewidziane są także do realizacji inwestycje z zakresu turystyki i kultury zlokalizowane na terenie miejscowości poniżej 5 tys. mieszkańców (Działanie „Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego”).
Inwestycje z zakresu ochrony środowiska komplementarne będą również z inwestycjami w zakresie dostosowania przedsiębiorstw do wymogów ochrony środowiska w ramach SPO „Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw, lata 2004-2006”.
* Obszary wiejskie to obszary usytuowane poza granicami administracyjnymi miast zgodnie z „Podstawami Wsparcia Wspólnoty na lata 2004 - 2006’ przyjętymi przez Kolegium Wysokich Komisarzy KE w dniu 10 grudnia 2003r. i przez Radę Ministrów w dniu 23 grudnia 2003 r.